Dziś zaczynamy z pierwszą częścią "Zdrowe warzywa" , w których będziemy przedstawiali warzywa , oraz przepisy .
Rzodkiewka (Raphanus sativus var. sativus) – odmiana rzodkwi zwyczajnej. Obecnie występuje tylko w uprawie. Jest uprawiana w wielu regionach świata. W Polsce występuje głównie jako roślina uprawna, lecz przejściowo dziczeje (ergazjoligofit). W uprawie występuje wiele kultywarów. Również rzodkiew czarna i rzodkiew japońska to kultywary rzodkiewki.
Morfologia
Pokrój
Osiąga wysokość 15-60 cm (wyjątkowo do 100 cm).
Łodyga
Wzniesiona, gruba, dęta, dołem szorstko owłosiona, górą naga.
Liście
Ulistnienie skrętoległe, liście lirowate. Dolne liście pierzastowrębne i nieregularnie ząbkowane, górne liście niepodzielone.
Kwiaty
Zebrane w grono na szczytach pędów. Kielich stulony w długą nibyrurkę. Korona barwy białej lub liliowej i posiadająca wyraźną nerwację na płatkach. 4 łopatkowate płatki korony silnie rozchylone na boki, 6 długich pręcików rozchylonych na boki, jeden słupek z całobrzegim znamieniem.
Owoc
Poprzecznie paciorkowato przewężona łuszczyna zakończona małym dzióbkiem. Jest gąbczasta i zgrubiała, ma długość 3-9 cm i szerokość 8-14 mm. Po dojrzeniu rozpada się na jednonasienne odcinki.
Korzeń
Silnie zgrubiały, z zewnątrz u różnych odmian biały, czerwony, fioletowy lub prawie czarny, wewnątrz biały.
Biologia i ekologia
Roślina jednoroczna lub dwuletnia. Słupek i pręciki dojrzewają równocześnie, roślina owadopylna, kwitnie od maja do czerwca. Roślina miododajna i dobre źródło pyłku dla pszczół. Jest roślina lekko trująca: z powodu dużej zawartości (szczególnie w rzodkwi czarnej) olejków gorczycowych, glikozydów i kwasów organicznych nie może być spożywana przez ludzi z chorobą wrzodową żołądka i dwunastnicy, przy zapaleniu wątroby, przewodu pokarmowego i ciężkich chorobach serca i nerek.
Zastosowanie
Roślina uprawna. Czerwona rzodkiewka była uprawiana w Egipcie już 2000 lat temu. Nie znamy jej pochodzenia. Niektórzy przypuszczają, ze pochodziła z basenu Morza Śródziemnego, inni, że z Dalekiego Wschodu. Dzika rzodkiewka nadal rośnie na terenie Chin i została wprowadzona przez Chińczyków do środkowej Azji jeszcze w czasach prehistorycznych. Grecy wysoko cenili jej smak w III w.p.n.e, zaś Rzymianie odnotowali istnienie wielu odmian o różnym kształcie i barwie już w czasach chrześcijaństwa. Rzymianie zabrali rzodkiewkę na północ; w Niemczech zaczęto ją regularnie uprawiać w XIII wieku. Rzodkiewka była jedną z pierwszych europejskich roślin uprawnych zabranych na kontynent amerykański.
Sztuka kulinarna: jest to warzywo korzeniowe o białym, bardzo pieprznym w smaku miąższu. Jest wyśmienitym źródłem witaminy C. W kuchni zachodniej stosuje się świeżą rzodkiewkę w sałatkach i przystawkach, do sałatek i kanape lecz w Chinach i Japonii używa się jej również w postaci kiszonej.
Surowiec lekarski: korzeń rzodkwi, tzw. Radix Raphani. Najczęściej wykorzystywana jest w lecznictwie rzodkiew czarna. Zawiera olejki eteryczne, glikozydy, kwasy organiczne, przeciwutleniacze (indole).
Działanie: żółciotwórcze, żółciopędne, bakteriobójcze. Stosowana jest w leczeniu chorób wątroby i dróg żółciowych (m. in. preparat Raphacholin). Ma bardzo korzystne działanie, gdyż nie tylko pobudza wydzielanie żółci, ale równocześnie niszczy w przewodzie pokarmowym niepożądane bakterie (często nawet te odporne na antybiotyki) i wirusy, odkaża też drogi oddechowe i moczowe.
Roślina kosmetyczna: sok wyciśnięty z korzenia rzodkiewki lub nalewka mają zastosowanie w kosmetyce. Używane są do zapobiegania łupieżowi i wypadaniu włosów. Świeży sok z rzodkwi używany jest też do pielęgnacji skóry: usuwa piegi, wygładza zmarszczki i wybiela skórę. Z sadzy powstającej podczas spalania oleju wyciśniętego z nasion rzodkwi Chińczycy produkowali doskonały tusz. W medycynie ludowej była używana do nacierań przy bólach reumatycznych i zapaleniach korzonków nerwowych, leczenia wrzodów i ran oraz jako środek przeciwrobaczy i mlekopędny u karmiących matek.
Główne składniki odżywcze (wielkość porcji – 30 g):
wartość energetyczna – 16 kJ
białka – 0
tłuszcze – 0
węglowodany – 1 g
cholesterol – 0
sód – 0
błonnik pokarmowy – 0
witamina C – 7 mg
Rzodkiewka (Raphanus sativus var. sativus) – odmiana rzodkwi zwyczajnej. Obecnie występuje tylko w uprawie. Jest uprawiana w wielu regionach świata. W Polsce występuje głównie jako roślina uprawna, lecz przejściowo dziczeje (ergazjoligofit). W uprawie występuje wiele kultywarów. Również rzodkiew czarna i rzodkiew japońska to kultywary rzodkiewki.Morfologia
Pokrój
Osiąga wysokość 15-60 cm (wyjątkowo do 100 cm).
Łodyga
Wzniesiona, gruba, dęta, dołem szorstko owłosiona, górą naga.
Liście
Ulistnienie skrętoległe, liście lirowate. Dolne liście pierzastowrębne i nieregularnie ząbkowane, górne liście niepodzielone.
Kwiaty
Zebrane w grono na szczytach pędów. Kielich stulony w długą nibyrurkę. Korona barwy białej lub liliowej i posiadająca wyraźną nerwację na płatkach. 4 łopatkowate płatki korony silnie rozchylone na boki, 6 długich pręcików rozchylonych na boki, jeden słupek z całobrzegim znamieniem.
Owoc
Poprzecznie paciorkowato przewężona łuszczyna zakończona małym dzióbkiem. Jest gąbczasta i zgrubiała, ma długość 3-9 cm i szerokość 8-14 mm. Po dojrzeniu rozpada się na jednonasienne odcinki.
Korzeń
Silnie zgrubiały, z zewnątrz u różnych odmian biały, czerwony, fioletowy lub prawie czarny, wewnątrz biały.
Biologia i ekologia
Roślina jednoroczna lub dwuletnia. Słupek i pręciki dojrzewają równocześnie, roślina owadopylna, kwitnie od maja do czerwca. Roślina miododajna i dobre źródło pyłku dla pszczół. Jest roślina lekko trująca: z powodu dużej zawartości (szczególnie w rzodkwi czarnej) olejków gorczycowych, glikozydów i kwasów organicznych nie może być spożywana przez ludzi z chorobą wrzodową żołądka i dwunastnicy, przy zapaleniu wątroby, przewodu pokarmowego i ciężkich chorobach serca i nerek.
Zastosowanie
Roślina uprawna. Czerwona rzodkiewka była uprawiana w Egipcie już 2000 lat temu. Nie znamy jej pochodzenia. Niektórzy przypuszczają, ze pochodziła z basenu Morza Śródziemnego, inni, że z Dalekiego Wschodu. Dzika rzodkiewka nadal rośnie na terenie Chin i została wprowadzona przez Chińczyków do środkowej Azji jeszcze w czasach prehistorycznych. Grecy wysoko cenili jej smak w III w.p.n.e, zaś Rzymianie odnotowali istnienie wielu odmian o różnym kształcie i barwie już w czasach chrześcijaństwa. Rzymianie zabrali rzodkiewkę na północ; w Niemczech zaczęto ją regularnie uprawiać w XIII wieku. Rzodkiewka była jedną z pierwszych europejskich roślin uprawnych zabranych na kontynent amerykański.
Sztuka kulinarna: jest to warzywo korzeniowe o białym, bardzo pieprznym w smaku miąższu. Jest wyśmienitym źródłem witaminy C. W kuchni zachodniej stosuje się świeżą rzodkiewkę w sałatkach i przystawkach, do sałatek i kanape lecz w Chinach i Japonii używa się jej również w postaci kiszonej.
Surowiec lekarski: korzeń rzodkwi, tzw. Radix Raphani. Najczęściej wykorzystywana jest w lecznictwie rzodkiew czarna. Zawiera olejki eteryczne, glikozydy, kwasy organiczne, przeciwutleniacze (indole).
Działanie: żółciotwórcze, żółciopędne, bakteriobójcze. Stosowana jest w leczeniu chorób wątroby i dróg żółciowych (m. in. preparat Raphacholin). Ma bardzo korzystne działanie, gdyż nie tylko pobudza wydzielanie żółci, ale równocześnie niszczy w przewodzie pokarmowym niepożądane bakterie (często nawet te odporne na antybiotyki) i wirusy, odkaża też drogi oddechowe i moczowe.
Roślina kosmetyczna: sok wyciśnięty z korzenia rzodkiewki lub nalewka mają zastosowanie w kosmetyce. Używane są do zapobiegania łupieżowi i wypadaniu włosów. Świeży sok z rzodkwi używany jest też do pielęgnacji skóry: usuwa piegi, wygładza zmarszczki i wybiela skórę. Z sadzy powstającej podczas spalania oleju wyciśniętego z nasion rzodkwi Chińczycy produkowali doskonały tusz. W medycynie ludowej była używana do nacierań przy bólach reumatycznych i zapaleniach korzonków nerwowych, leczenia wrzodów i ran oraz jako środek przeciwrobaczy i mlekopędny u karmiących matek.
Główne składniki odżywcze (wielkość porcji – 30 g):
wartość energetyczna – 16 kJ
białka – 0
tłuszcze – 0
węglowodany – 1 g
cholesterol – 0
sód – 0
błonnik pokarmowy – 0
witamina C – 7 mg
Przepisy :
Cykoria z wędzonym łososiem na sałatce z rzodkiewki
Składniki:
- 1 pęczek rzodkiewki
- 1 cykoria
- 1 cytryna
- 100 g łososia wędzonego
- 50 g kwaśnej śmietany
- 1/2 pęczka szczypiorku
- 1/2 pęczka koperku
- Sałata do dekoracji np. roszponka
- przyprawy: sól, pieprz czarny
Sposób przyrządzania:
Rzodkiewki umyj i obierz. Pokrój w równe cienkie paseczki. Odłóż kilka gałązek szczypiorku i koperku do dekoracji, a resztę posiekaj. Rzodkiewkę wymieszaj z posiekanym szczypiorkiem i rzodkiewką, dopraw solą oraz pieprzem. Dodaj kwaśną śmietanę. Sałatkę dobrze wymieszaj.
Umyj liście cykorii. Rozłóż na półmisku cztery rzędy po dwa liście, aby nachodziły na siebie, tworząc kształt łódki.
Wypełnij liście sałatką, a następnie na każdą porcję połóż kawałek wędzonego łososia.
Cytrynę przekrój na ćwiartki i udekoruj nią potrawę. Pozostały szczypiorek pokrój na długie kawałki i ułóż na łososiu. Polecamy jeszcze dodać na półmisek kilka listków sałaty, np. roszponki, która doskonale pasuje do wędzonego łososia i cykorii. Smacznego!
------------------------------------------------------------------
Frankfurterki z mixem sałat w sosie vinegrete
Składniki:
- dowolny mix sałat, główka sałaty maślanej lub główka sałaty lodowej
- 3 duże pomidory
- 1 ogórek wężowy
- 2 cebulki dymki ze szczypiorem (lub 1 czerwona cebula i szczypiorek)
- kilka rzodkiewek
Sos:
- 5 łyżek oliwy z oliwek
- 5 łyżek wody
- 1 łyżeczka soku z cytryny
- 1 łyżeczka musztardy
- 1-2 ząbki czosnku
- przyprawy: sól, pieprz
Sposób przyrządzania:
Połóż frankfurterki na rozgrzanym grillu. Warzywa umyj i osusz. Pomidory pokrój w ósemki, ogórka i rzodkiewki w plastry, cebulę w piórka, posiekaj szczypiorek. Liście sałaty porwij na mniejsze kawałki. Przełóż wszystko do dużej miski. Przygotuj sos: składniki do sosu przelej do miseczki, dodaj czosnek przeciśnięty przez praskę i wymieszaj. Dopraw solą i pieprzem. Sałatę polej sosem tuż przed podaniem. Upieczoną kiełbasę podawaj z sałatką.
--------------------------------------------------------------------
Gzik
Składniki:
- 3 łyżki ziemniaków
- 1 pęczek szczypioru
- 1 cebula
- 1 pęczek rzodkiewki (można użyć kiełków)
- 1 łyżka posiekanego koperku i pietruszki
- przyprawy: sól, pieprz
Sposób przyrządzania:
Ziemniaki dokładnie wyszoruj i ugotuj w mundurkach w osolonej wodzie. W międzyczasie twaróg rozgnieć widelcem. Cebulkę i szczypiorek drobniutko pokrój w kosteczkę. Rzodkiewkę również pokrój w kostkę, a natkę pietruszki i koper drobno posiekaj. Twaróg dokładnie wymieszaj z pokrojonymi warzywami i śmietaną, doprawiając jednocześnie solą oraz pieprzem. Gdy ziemniaki ugotują się, odcedź je i odparuj z wody. Następnie przekrój je na pół, lekko posól i nałóż na wierzch przygotowany wcześniej biały ser. Każdego ziemniaka udekoruj posiekanym szczypiorkiem.
--------------------------------------------------------------------------------
Jajko w koszulce na sałatce z zielonych szparagów
Składniki:
- 2 pęczki zielonych szparag
- 100 g pomidorków koktajlowych kolorowych
- 2 cebulka młoda
- 2 gałązki natki pietruszki
- 1 pęczek rzodkiewki
- 50 ml oliwy
- 1/2 cytryny
- 4 jajka
- 4 łyżki octu estragonowego
- przyprawy: sól, cukier, pieprz czarny
Sposób przyrządzania:
Szparagi umyj i obierz od połowy do podstawy z łykowatej skórki.
W szerokim rondlu zagotuj ok. 1,5 l wody i przypraw 1 łyżeczką soli i cukru. Do wody włóż delikatnie szparagi i gotuj powoli przez ok. 5 minut. Następnie wyjmij na szerokie sito kuchenne i przelej zimną wodą, by szparagi zachowały zieloną barwę. Z rzodkiewek odetnij zielone listki i korzonki, następnie umyj. Pokrój je w plasterki i przełóż do miski. Pomidorki koktajlowe przekrój na pół. Cebulki pokrój na kawałki pod kątem, aby dekoracyjnie wyglądały. Dodaj do miski.
Natkę pietruszki posiekaj i wsyp do sałatki. Przypraw solą i świeżo mielonym pieprzem oraz sokiem z cytryny. Wymieszaj i dopiero wlej oliwę z oliwek. Sałatkę odstaw do lodówki.
W szerokim i wysokim garnku przygotuj wodę – ok. 2 l, przypraw solą i octem estragonowym. Jak tylko się zagotuje, to zmniejsz ogień. Jajko rozbij do chochelki kuchennej i powoli wlej do wrzątku. Lekko zamieszaj wodę, aby białko jaja mogło całe otulić żółtko. Wlej pozostałe jajka z chochelki i wszystkie gotuj jeszcze przez 2 minuty. Jeśli nie masz wprawy w gotowaniu jajek w koszulkach, przygotuj każde jajko osobno, aby mieć gwarancję, że każde będzie dobrze ugotowane – ścięte białko, a płynne żółtka. Jajka przełóż na talerz.
Szparagi ułóż na półmisku a na środek nałóż sałatkę z pomidorów i rzodkiewki. Jajka w koszulce postaraj się ułożyć na wierzchu sałatki, wtedy całe danie będzie prezentować się dekoracyjnie. Można jeszcze dekorować listkami natki i kropelkami oliwy z oliwek.
--------------------------------------------------------------
Kolorowa kanapka przekładana szynką i twarożkiem
Składniki:
- 5 kromek chleba tostowego
- 4 liście sałaty kolorowej
- 1 op. serka twarożkowego puszystego
- 80 g szynki
- 2 pomidory
- 1/2 pęczka rzodkiewki
Sposób przyrządzania:
Kromki chleba zrumień w tosterze i rozłóż na desce kuchennej. Cztery z nich posmaruj twarożkiem. Szynkę pokrój w plasterki. Pomidor i rzodkiewki umyj i pokrój w cienkie plastry.
Na twarożek rozłóż plastry rzodkiewki, liście sałaty oraz szynkę. Na szynkę nałóż plasterki pomidora. Kromki złóż ze sobą, jedna na drugą, a nieposmarowaną grzankę nałóż na wierzch. Dociśnij ręką i za pomocą noża odetnij skórki. Następnie kanapkę przekrój na pół i jeszcze raz na pół – na kwadraty. Rozłóż kanapki na talerzu. Kolorowe kanapki możesz spakować do szkoły w pojemnik na śniadanie lub owinąć w papier śniadaniowy.
--------------------------------------------------------------------------------
Pumpernikiel z polędwicą, camembertem i rzodkiewką
Składniki:
- 2 kromki pumpernikla
- 6 plastrów polędwicy farmerskiej
- 4 plastry camemberta
- 2 rzodkiewki
- rukola do dekoracji
- świeże liście szpinaku do dekoracji
- przyprawy: sól, pieprz
Sposób przyrządzania:
Polędwicę zwiń w rulon, ser pokrój w plastry, rzodkiewki umyj i pokrój w plastry – następnie każdy z nich natnij do połowy. Na kromce pumpernikla układaj dekoracyjnie szynkę z serem, rzodkiewkami, rukolą i liśćmi szpinaku. Posól, popierz i polej ewentualnie do smaku oliwą z oliwek z pierwszego tłoczenia.
-------------------------------------------------------------------------
Sałatka wiosenna z twarogiem
Składniki:
- 1/2 ogórka
- 3 rzodkiewki
- 1 łyżka posiekanego szczypiorku
- 100 g sera twarogowego chudego
- 1 łyżka jogurtu naturalnego
Sposób przyrządzania:
Ogórka obierz i pokrój w kostkę. Rzodkiewkę umyj, wysusz i pokrój w kostkę. Szczypiorek drobno posiekaj. Wszystkie składniki włóż do salaterki, posól, dodaj jogurt i delikatnie wymieszaj.
____________________________________
źródło:
http://www.tesco.pl/smaczna-strona/t/rzodkiewka
Komentarze